Дзяржаўная ўстанова адукацыі

"Сталовіцкі дзіцячы сад"

                                                           
 
                                                                  

 

 

 
    
 
  
 
 
 

 

 

 

РусскийБеларускiEnglish
Карта сайта Электронное обращение На главную

Меню

Главная Skip Navigation Links

Горячие новости

13.04.2020
Благоустройство и наведение порядка на территории учреждения

подробнее...

20.03.2020
День леса

подробнее...

06.03.2020
Праздник 8 Марта

подробнее...

27.02.2020
Спортивная эстафета

подробнее...

27.02.2020
Единый день безопасности

подробнее...

Контактная информация

Адрас: Баранавіцкі раён, аг. Сталовічы, вуліца Садовая, д.4А

Тэлефон: 43-53-33

Электронная пошта: stolovichi-sad@baranovichi.edu.by

 

АДДЗЕЛ ПА АДУКАЦЫІ БАРАНАВІЦКАГА РАЙВЫКАНКАМА

ДУА " СТАЛОВІЦКІ ДЗІЦЯЧЫ САД»

 

НАВУКОВА-ДАСЛЕДЧЫ ПРАЕКТ

 “СОЛЬ-НАШ СЯБАР ЦІ ВОРАГ?”

 

Аўтар: Кавальчук Маргарыта

Кіраўнік: Кавальчук Юлія Светаславаўна

 

ЗМЕСТ

УВЯЗЕННЕ.……………………………………………………………………3

1.ПРАКТЫЧНАЯ ЧАСТКА. ВЫВУЧЭННЕ ІНФАРМАЦЫІ ПА ТЭМЕ…..5

2. ЭКСПЕРЫМЕНТАЛЬНА-ДАСЛЕДЧАЯ ДЗЕЙНАСЦЬ………………….7

3.ВЫСНОВА.…………………………………………………………………17

СПІС ВЫКАРЫСТАНЫХ КРЫНІЦ.............................................................18

УВЯДЗЕННЕ

Усім прывітанне! Мяне завуць Маргарыта, і я з’яўляюся выхаванкай старэйшай групы Сталовіцкага дзіцячага саду.

Дзяўчынка я дапытлівая і лічу, што пазнаваць свет-гэта выдатна!

Чарговае пытанне ў мяне ўзнікла, калі я была ў гасцях у бабулі. Бабуля сцвярджала, што соль-гэта "белы ЯД". І мяне зацікавіла, чаму? А можа яна памыляецца, і гэта не так? У гэтым пытанні мяне падтрымала мая мама.

І ў нас зарадзілася новая даследчаяпраца.

Мы выказалі здагадку, што соль у невялікіх колькасцяхне можа быць атрутай.

Мэта: вывучэнне ўплыву солі на здароўе чалавека.

Намі быў складзены наступны план працы:

  • вывучыць літаратуру па дадзенай тэме;
  • правесці досведы і назіранні;
  • схадзіць на экскурсію, пагутарыць з лекарам;
  • зрабіць вывад.

Метады даследавання: вывучэнне літаратуры, эксперыменты, назіранні, апытанне, аналіз.

Практычная значнасць – сабраны матэрыял і праведзеныя досведы могуць быць выкарыстаны на занятках з дзецьмі ў дзіцячых садках і ў школах на ўроках.

 

1.ВЫВУЧЭННЕ ІНФАРМАЦЫІ ПА ТЭМЕ

У тлумачальным слоўніку сказана, што соль – гэта белае крышталічнае рэчыва з вострым густам, раствараецца ў вадзе. Прыродная назва "галіт" - адзіны ў прыродзе мінерал, які людзі ўжываюць у ежу.

На Русі казалі "Хлеб ды соль-усяму галава". Соль шанавалася ва ўсе часы, а ў старажытныя часы яна шанавалася на вагу золата.

"Гэта цікава!»

У даўнія часы былі ў хаду «солевыя» грошы.

У Старажытным Рыме воінам плацілі соллю.

Гасцей частавалі соллю ў знак дружбы.

Рассыпаць соль-дрэнная прыкмета, якая азначае наклікаць бяду, пасварыцца з кімсьці.

Вывучыўшы з мамай літаратуру, я даведалася пра асноўныя віды солі:

Каменная соль-натуральная соль з шахт, на колер шараватая, буйная.

Павараная соль-вычышчаная і адбеленая каменная соль.

Марская соль-соль, якая здабываецца з мораў і акіянаў. Лічыцца самым карысным выглядам солі, т.к. у склад яе ўваходзяць карысныя рэчывы : ёд, магній, сера.

Тэхнічная соль – неачышчаная соль, у ежу непрыдатная. Выкарыстоўваецца пры барацьбе з галалёдам і абледзяненнем.

У наш час соль здабываюць наступнымі спосабамі:

Шахтавы метад–здабыча солі, якая знаходзіцца ў нетрах нашай зямлі.

Басейнавы (садочны) – гэтая соль атрымліваецца з акіянскай або марской вады. Вада пад ўздзеяннем сонца і ветру выпараецца, а соль выпадае ў асадак.

Вакуумны-выпарванне прыродных або штучных расолаў ў вакуумных апаратах.

Каб зразумець, як соль здабываецца рознымі спосабамі, мы правялі эксперымент. Мы ўзялі дзве талеркі і налілі солевыраствор. Адну талерку паставілі на маленькі агонь, а другую пакінулі на паветры і сталі назіраць. У першай талерцы вада выпарылася праз 1 гадзіну, застаўся адзін асадак у выглядзе солі (гэта вакумны метад). А ў другой талерцы праз 1 суткі вада выпарылася, з'явіліся крышталі солі (гэта басейнавы метад).

2. ЭКСПЕРЫМЕНТАЛЬНАЯ-ДАСЛЕДЧАЯ ДЗЕЙНАСЦЬ

Роля солі ў нашым жыцці вельмі вялікая. А дзе ж гэтая соль выкарыстоўваецца?

1. У побыце. Соль выкарыстоўваюць пры барацьбе з галалёдам і абледзяненнем.

Вопыт 1. "Барацьба з галалёдам".

Мы ўзялі дзве талеркі, налілі аднолькавую колькасць вады і замарозілі. Вада ў талерках пераўтварылася ў лёд. Далей паставілі талеркі на балкон, пасыпаўшы лёд у талерцы №1 соллю. На балконе тэмпература + 20С. Праз адну гадзіну лёд у талерцы №1 растаў. А лёд у талерцы №2 растаў толькі праз сем гадзін. Робім выснову, што соль спрыяе хуткаму раставанню лёду.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2. У кулінарыі. Соль ўжываецца як заправа да ежы. Соль мае унікальную ўласцівасць – забіваць бактэрыі і мікробы, якія выклікаюць гніенне і псаванне прадуктаў.

Вопыт 2. "Мяса і соль".

Узялі два кавалачка мяса. Мяса паклалі ў два кантэйнеры пад №1 і №2. У першым кантэйнеры мяса добра пасалілі, у другім – не салілі. Паставілі ў халадзільнік і сталі назіраць. Праз шэсць дзён – мяса ў кантэйнеры №2 пацямнела, быў непрыемны пах (яно было сапсавана), у кантэйнеры №1 мяса нават праз тры тыдня не сапсавалася. Выснова – соль павялічвае тэрмін захоўвання прадуктаў.

3. У касметалогіі. Соль ўваходзіць у склад мазяў, шампуняў, крэмаў, масак. Соль выкарыстоўваюць для прыняцця ваннаў.




4. У жывёлагадоўлі. Выкарыстоўваецца ў якасці кармавой дабаўкі. Соль любяць лізаць коні і каровы.

5. У прамысловасці. Соль ўжываюць для вырабу пластмас, алюмінія, паперы, мыла, шкла, мыйных і ачышчальных сродкаў, выбуховых рэчывах і шмат чаго іншага. Таксама выкарыстоўваюць пры апрацоўцы футра і скур.

6. У медыцыне. Соль выкарыстоўваюць для падрыхтоўкі медыцынскіх раствораў, пры прастудных захворваннях.

Калі я захворваю, мне мама рыхтуе раствор для паласкання горла, для гэтага яна ў палове шклянкі вады растварае па адной чайнай лыжцы солі і харчовай соды. Таксама моцна награвае соль на сухой патэльні, кладзе ў тканы мяшок і прыкладвае да ступняў. І я хутчэй здаравею.

Як сцвярджаюць лекары, калі ўдыхаць соль у пэўных колькасцях, яна аказвае лячэбнае ўздзеянне на арганізм. Для гэтага створаны саляныя пячоры. У нас у горадзе таксама ёсць такія пячоры. У адной з іх мы з мамай пабывалі.

Таксама мы пагутарылі з нашым урачом Будрэвіч Анастасіяй Станіславаўнай, і яна нам распавядала аб карысці і шкодзе солі на арганізм чалавека.

Соль для арганізма чалавека вельмі важная, без яе чалавек пражыць не зможа. Сутачная норма ўжывання солі: дарослы чалавек да 6 грам (1 чайная лыжка), для дзяцей 6 – 12 гадоў – 4 грам, для дзяцей ад 1- 6 гадоў-2 грама.

Ад урача я даведалася, што соль:

  • дапамагае захаваць водны баланс і выводзіць шкодныя і непатрэбныя рэчывы з арганізма;
  • станоўча ўплывае на стан валасоў, скуры, пазногцяў;
  • солевы раствор прыбірае сверб ад укусаў насякомых.

Але калі пастаянна ўжываць шмат солі, яна можа прывесці да захворванняўнырак, печані, сэрца, стрававальнай сістэмы (гастрыт і язва страўніка) і нават да лішняй вагі.


7. У творчасці і правядзенні даследаванняў. Прымяненне солі ў творчасці вялікае.

Напрыклад: салёнае цеста для лепкі. Цеста можна зрабіць дома. Для гэтага трэба злучыць соль і муку ў аднолькавай колькасці і дадаць вады.

 

Калі дадаць фарбавальнік, цеста стане каляровым. І можна прыступаць да лепкі.

Фарбы для карціны. Мы ўсёй сям'ёй малюем карціны. Фарбы рыхтуем самі. У склад фарбаў ўваходзіць соль. Калі фарбы высыхаюць, соль крышталізуецца і дае бліскучы эфект.

Вопыт № 3 "Вырошчванне крышталяў".

Са звычайнай солі мы вырашылі вырасціць крышталь. Для гэтага нам спатрэбіліся: соль, шклянка з цеплай вадой і шнурок, на якім будзе расці крышталь. Спачатку мы налілі ў шклянку цеплую ваду, насыпалі 3 сталовыя лыжкі солі і добра размяшалі. Калі соль растварылася, паклалі шнурок так, каб адзін яго канец быў у шклянцы, а другі звісаў. І сталі назіраць за ростам крышталяў. Ужо на другі дзень можна было заўважыць невялікія крышталікі солі. А праз 10 дзен увесь шнурок і бакі шклянкі былі пакрыты белымі крышталікамі солі. На шнурку можна заўважыць сотні маленькіх бліскучых крышталікаў.

Завяршыць свае эксперыменты з соллю мы вырашылі казкай: падобную казку мы не раз чыталі, крыху перайначылі і атрымаўся "Церамок Айбаліта". Стаіць у полі Церамок. Бяжыць міма Ваўчок-зубамі Шчоўк. Убачыў Церамок, спыніўся і пытаецца:

-Церам-церамок! Хто ў цераме жыве?

-А я Айбаліт, лячу ўсіх звяроў! А ты хто?

-А я Ваўчок-зубамі Шчоўк.

- Ідзі да мяне жыць! Воўк улез у Церамок. Сталі яны жыць удваіх. Праходзіла міма Ліска – рудая сястрычка. Пастукала ў акенца і пытаецца:

-Церам-церамок! Хто ў цераме жыве? - Я Айбаліт, лячу ўсіх звяроў.

-А я воўк-зубамі Шчоўк. А ты хто?

-А я Лісічка-рудая сястрычка.

- Ідзі да нас жыць! Забралася Лісічка ў Церамок. Сталі яны ўтрох жыць. Міма праходзіў Мішка-таптыжка. Убачыў мядзведзь церамок, пачуў песні, спыніўся і стаў пытацца:

-Церам-церамок! Хто ў цераме жыве?

- Я Айбаліт, лячу ўсіх звяроў.

-А я воўк-зубамі Шчоўк.

-А я Лісічка-рудая сястрычка. А ты хто?

А я Мішка-таптыжка!

- Ідзі да нас жыць! Забраўся Мішка-таптыжка ў Церамок. Сталі яны жыць учатырох. Неяк раз напала на іх хворасць. Вырашылі звяры звярнуцца да Айбаліта. Добры доктар Айбаліт, ён у цераме сядзіць і чакае сваіх пацыентаў. Усіх вылечыць, ацаліць добры доктар Айбаліт! І звярнулася да Айбаліта ліса:

"Ой, у мяне баліць дзясна!"Паглядзеў на дзясну Айбаліт і кажа:

"Растаўчыце дробку солі ў мёдзе, прыкладзеце гэтую кашыцу на дзясну. У вас ўсё пройдзе!" Дзякуй, Айбаліт! Чутны выццё на ўвесь церам. Звяртаецца да лекара Ваўчок – зубамі шчоўк. Воўк кажа: "Ох, ох, ох! Баліць у мяне зубок!»

Паглядзеў на зубок Айбаліт і кажа: "Развядзіце дробку солі на шклянку вады і палашчыце рот. Перастане хварэць ваш зубок!»

Дзякуй, доктар! Прыйшоў мядзведзь ды як пачаў, як пачаў раўці. Пачакайце, мядзведзь, не равіце, растлумачце, чаго вы хочаце!

І сказаў мядзведзь: "У мяне не дыхае нос! Дапамажыце доктар!»

Айбаліт адказаў: «У вас насмарк. Растворыце соль у вадзе і закапайце раствор у нос». Дзякуй, Айбаліт!

Воўк, Лісіца і мядзведзь распавялі ўсім звярам, што ёсць цудоўны доктар Айбаліт, ён вылечыць,ацаліць. І так цэлы дзень прыходзілі да яго лячыцца зайчыха, жучок, чарвячок і ласіха. Усіх лячыў Айбаліт, даючы лекі з солі. Усіх звяроў ён вылечыў, і пайшлі яны скакаць, і весяліцца.

У канцы нашага даследавання мы зрабілі выснову – Соль з'яўляецца сябрам, яна лечыць многія хваробы. Але і ў той жа час вораг, ўжываць шмат солі шкодна для арганізма.

ВЫСНОВА

Такім чынам, правёўшы дадзеную працу, мы прыйшлі з мамай да высновы, што зацвярджэнне «СОЛЬ – белы ЯД» памылковае, таму што без солі жыццё чалавека не магчымае. Яшчэ ў старажытныя часы старажытнагрэцкі лекар Гіпакрат сказаў "Усё добра, што ў меру». Толькі правільнае выкарыстанне солі прынясе карысць. Соль можа быць як сябрам, так і ворагам. Сам чалавек выбірае, соль гэта сябар ці вораг/

СПІС ВЫКАРЫСТАНЫХ КРЫНІЦ

  1. Божович Л.И. Познавательный интерес. – М.: Просвещение, 1994. – 308с.
  2. Большая книга вопросов и ответов Что? Где? Почему? – М.: ЭКСМО, 2002г. – 279с.
  3. Большая энциклопедия школьника. – М.: «РОСМЭН», 2006. – 432с.
  4. Жукова О.С. Энциклопедия развития и обучения дошкольника/ О.С. Жукова, А.С. Герасимова, В.Г. Кузнецова. – СПб.: Нева, 2005. – 352с.
  5. Кленов А.К. Малышам о минералах, М.: «Педагогика Пресс»,1993. – 178с.
  6. Кудрявцева Г. А. Организация познавательно – практической деятельности детей дошкольного возраста. – Мозырь: ООО ИД «Белый Ветер», 2005. – 55с.